P’apencipial
n’esti primel día, vamus a chalral alreol de lo que más llama la atención de la
nuestra palra d’El Rebollal. Fijalvus bien pos, si deprendéis estas cuatru
cosinas, tendréis muchu apriendíu.
-
Acabamus
las palabras en –U. Las palabras qu’en castellanu acaban en –O, n’El
Rebollal las acabamus en –U, algu típicu de la lengua leonesa. Asina, idimus: perru,
gatu, burru, ríu, negru, eneru, pueblu, panderu,...
-
Acabamus
las palabras en –I. Asina, las palabras qu’en castellanu acaban en –E,
en la palra d’El Rebollal las acabamus en –I: verdi, puenti, calli, sieti, setiembri,
otubri, noviembri, diciembri,...
-
Aspiramus la
F- inicial latina. Típicu
del llionés oriental, las palabras qu’en castellanu apencipian pol H-, y jasta
angunas que guardan la F-, n’El Rebollal las apencipiamus con J-: jornu,
juenti, Jelipi, Jebreru, jelechu, jarina, jongu,...
-
Acabamus
las palabras en –L: las palabras qu’en castellanu acaban en –R, n’El
Rebollal acaban en –L. Asina pasa colus infinitivus de tolus verbus: comel,
cantal, bailal, bebel, subil, bajal,... Y otras comu mujel,
pinal, azúcal,...
Con éstu
podemus jadel frasis comu:
- El gatu es negru
- El perru es grandi
- El ríu es fríu
- L’azúcal es dulci
- El
jornu está calienti
- ¡Vamus a comel,
qu’hai jambri!
- ¡Vamus a bailal!